10 نوامبر 2023 - یک مطالعه جدید از محققان دانشگاه کلمبیا نشان داد که متفورمین در واقع یک داروی امیدوارکننده است که می تواند از پیشرفت سرطان پروستات جلوگیری کند، اما فقط برای تومورهایی با سطوح پایین NKX3.1، موثر است که احتمال بیشتری دارد به سرطان های تهاجمی تبدیل شوند.
محققان دریافتند که متفورمین فعالیت میتوکندریایی مبارزه با سرطان را که با کاهش سطوح NKX3.1 از بین می‌رود، بازیابی می‌کند، بدین ترتیب از پیشرفت سرطان پروستات در موشها جلوگیری می‌کند و با بقای بهتر در بیمارانی که تومورهایی با بیان کم NKX3.1 دارند- نه با NKX3 بالا- مرتبط است.
پس از مطالعه ی سال 2005 که نشان داد نرخ سرطان در بیماران دیابتی تحت درمان با متفورمین کمتر است، انکولوژیست‌ها از چشم‌انداز استفاده از این داروی دیابت ارزان قیمت، بی‌خطر و پرمصرف برای جلوگیری یا کند کردن پیشرفت بسیاری از سرطان‌ها، هیجان‌زده شدند.
با این حال، مطالعات بر روی سرطان پروستات، نتایج مختلطی از درمان با متفورمین را ارائه کردند، به طوری که برخی از مطالعات بروز کمتر سرطان پروستات را در مردانی که از متفورمین استفاده می‌کردند گزارش نمودند و برخی دیگر هیچ ارتباطی را پیدا نکردند.
دکتر الکس پاپاکریستودولو، که این تحقیق را در آزمایشگاه پرفسور کوری آبات شن، رئیس گروه فارماکولوژی مولکولی و درمان این دانشگاه انجام داد، می گوید: جایی که می بینیم متفورمین بیشترین تأثیر را دارد، در بیمارانی است که به تازگی سرطان پروستات برای آنها تشخیص داده شده است. اکثر بیماران با تشخیص های جدید سرطان پروستات، تومورهای درجه پایینی دارند که جراحی نمی شوند و در عوض تحت نظارت فعال قرار می گیرند. با این حال، برخی از این تومورها تهاجمی تر بوده و به طور بالقوه تهدید کننده ی زندگی هستند.
پرفسور Abate-Shen، گفت: متفورمین می تواند به بیماران تحت نظارت با تومورهای پرخطر در زمانی که هنوز زمان برای جلوگیری از پیشرفت بیماری به مرحله ی پیشرفته وجود دارد، داده شود.
دکتر مارک استاین، متخصص سرطان در دانشگاه کلمبیا، که به طراحی یک کارآزمایی بالینی برای آزمایش این ایده در بیماران تازه تشخیص داده شده کمک کرد، اما در این مطالعه ی جدید شرکت نداشت، گفت: تا این مطالعه هیچ‌کس این جنبه ی از عملکرد متفورمین و اینکه بیماران می‌توانند از آن بهره ببرند را درک نکرده بود. این تحقیق جدید ایده استفاده از این داروی ایمن و ارزان را به گونه‌ای تقویت می‌کند که می‌تواند برای بیماران سرطان پروستات مفید باشد و به طور بالقوه آنها را از درمان اضافی در امان نگه دارد و به ما امکان می‌دهد این دارو را به روش متمرکزتری آزمایش کنیم.
ارتباط با میتوکندری
ایده ی آزمایش متفورمین و تعامل آن باNKX3.1 ، از مطالعه قبلی دکتر پاپاکریستودولو و پرفسور Abate-Shen گرفته شد که نشان می داد سطوح پایین پروتئین NKX3.1، چگونه سرطان پروستات را افزایش می دهد.
سال‌هاست که سطوح پایین NKX3.1 با بیماری‌های تهاجمی مرتبط بوده است، اما مشخص نبود که چرا کمبود آن باعث ایجاد سرطان می‌شود. دکتر پاپاکریستودولو و پرفسور Abate-Shen دریافتند که وقتی سلولهای پروستات تحت استرس اکسیداتیو هستند (همانطور که در طول توسعه سرطان پروستات اتفاق می‌افتد)،NKX3.1 برای کاهش استرس و محافظت از سلول‌ها به داخل میتوکندری سلول‌ها حرکت می‌کند. اگر سطح NKX3.1 پایین باشد، محافظت کمتری در دسترس است و سلول های پروستات به احتمال زیاد بدخیم می شوند.
دکتر پاپاکریستودولو گفت: در آن زمان متوجه شدیم که چگونه متفورمین می تواند کمک کند، زیرا متفورمین بر روی میتوکندری تاثیر می گذارد.
در موش ها و مردان، متفورمین سرطان پروستات را کند کرد
برای آزمایش اثر متفورمین بر سرطان پروستات با تومورهایی با سطوح پایین پروتئینNKX3.1 ، محققان به موش هایی با سطوح پایینNKX3.1 ، که تمایل به ابتلا به سرطان پروستات داشتند، متفورمین دادند.
دکتر پاپاکریستودولو گفت: این موشها پیشرفت سرطان پروستات از درجه پایین‌تر به درجه بالاتر را تقلید می‌کنند، که مشابه با سرطان‌هایی است که در مردانی که تحت نظارت فعال هستند، وجود دارد، اما با متفورمین، ما توانستیم از پیشرفت بیشتر سرطان جلوگیری کنیم.
محققان سپس سلول‌ها و بافت‌های سرطان پروستات انسانی را بررسی کرده و تأیید کردند که متفورمین روی همان فرآیندهایی در میتوکندری سلولهای انسان کار می‌کند که در موشها مشاهده شده بود و با این فرآیندها از تغییرات سرطانی بیشتر جلوگیری می‌کند.
دکتر استاین گفت: این کار بسیار شیک بود. مدل‌هایی که آنها برای درک بیماری ایجاد کرده‌اند، کلید پاسخگویی به این سوال بود، و پیدا کردن یک مکانیسم اثر کاملاً جدید برای دارویی که در همه جا حاضر است، بسیار غیرعادی است.
در نهایت، آنها با کمک همکاران قدیمی بالینی خود در دانشگاه کلمبیا، و در اروپا، به صورت گذشته نگر اثر متفورمین را در دو گروه از مردانی که برای سرطان پروستات تحت درمان قرار گرفته بودند، بررسی کردند، بسیاری از مردان در هر دو گروه برای دیابت خود متفورمین مصرف می کردند.
پس از اندازه‌گیری سطح NKX3.1 در نمونه‌های بافتی این گروه از بیماران، محققان دریافتند که متفورمین فقط برای بیمارانی که تومورهای آنها دارای سطوح پایینی از NKX3.1 است و دچار اختلال عملکرد میتوکندری هستند، مفید است. شایان ذکر است، در میان مردان مبتلا به سرطان با NKX3.1 پایین که تحت نظارت فعال بودند، افرادی که متفورمین مصرف می‌کردند (سه نفر از کل سه نفر) سرطان‌هایشان در طول دوره مراقبت به درجه ی پایین تری کاهش یافت، در حالی که سه نفر از هر چهار بیماری که متفورمین مصرف نمی‌کردند، سرطان‌شان پیشرفت کرد.
روشی بالقوه برای کمک به کاهش نابرابری های سرطان پروستات
محققان اکنون قصد دارند تا یک کارآزمایی بالینی را راه اندازی کنند و بررسی نمایند که آیا متفورمین می تواند از پیشرفت سرطان پروستات در مردان مبتلا به تومورهای تازه تشخیص داده شده با NKX3.1 پایین که تحت نظارت فعال هستند، جلوگیری کند.
سطح NKX3.1، معمولاً در مردانی که به تازگی سرطان پروستات برای آنها تشخیص داده شده است، اندازه گیری نمی شود، اما بر اساس دو گروه مورد بررسی، حدود 50٪ تا 60٪ از بیماران ممکن است تومورهایی با کاهش بیان NKX3.1 داشته باشند.
دکتر پاپاکریستودولو گفت: متفورمین می تواند به ویژه برای مردان سیاه پوست مفید باشد، زیرا احتمال ابتلا به سرطان تهاجمی پروستات در آنها نسبت به مردان سفیدپوست بیشتر است. اگرچه برخی از نابرابری‌های بهداشتی به دلیل نابرابری‌های اجتماعی-اقتصادی و مراقبت‌های بهداشتی است، اما ما فکر می‌کنیم که عوامل بیولوژیکی مانند تفاوت‌ها در سطوح NKX3.1 و میتوکندری‌ها نیز وجود دارند که به این تفاوت دامن می زنند.
همراه با مطالعات برای یافتن نشانگرهای زیستی اضافی که بیمارانی را که بیشترین خطر ابتلا به سرطان تهاجمی پروستات را شناسایی می‌کنند، دکتر پاپاکریستودولو به دنبال تحقیق بر روی نابرابری‌ها در آزمایشگاه Abate-Shenو آینده شغلی مستقل خود با یک کمک مالی جدید است که ماه گذشته دریافت کرد. او فکر می کند که میتوکندری ممکن است پاسخ هایی را ارائه دهد.
او گفت: جستجو برای نشانگرهای زیستی که می‌توانند رشد و پیشرفت سرطان پروستات را پیش‌بینی کنند تا حد زیادی بر روی ژنوم هسته‌ای متمرکز شده است، با نادیده گرفتن ژنوم میتوکندری، اما ما می‌دانیم که تغییرات در ژن‌های میتوکندری با سرطان پروستات کشنده، به ویژه در مردان سیاه‌پوست مرتبط است. ما امیدواریم با این کمک مالی جدید بتوانیم نشانگرهای زیستی مرتبط با میتوکندری مانند NKX3.1 را شناسایی کنیم تا در نهایت بتوانیم بقاء این بیماران را بهبود بخشیم.
نتیجه‌گیری:
متفورمین می‌تواند با محافظت در برابر استرس اکسیداتیو و ارتقاء عملکرد طبیعی میتوکندری، بر پیامدهای نامطلوب از دست دادن NKX3.1 بر پیشرفت سرطان پروستات غلبه کند. این فعالیت های عملکردی و همبستگی های بالینی تنها با بیان کم NKX3.1 مشاهده شد. بنابراین، مزایای بالینی متفورمین در سرطان پروستات ممکن است به وضعیت بیان NKX3.1، بستگی داشته باشد.
خلاصه : بیماران مبتلا به سرطان پروستات با NKX3.1 پایین، احتمالاً بیشترین سود را از درمان با متفورمین برای به تاخیر انداختن پیشرفت بیماری در یک الگوی نظارت دقیق خواهند برد.
منبع:
https://medicaldialogues.in/urology/news/can-metformin-delay-progression-of-prostate-cancer-study-provides-insights-120088